Een kruidenuin geeft je altijd verse kruiden binnen handbereik, of je nu kookt, thee zet of gewoon van de geur wil genieten. Steeds meer mensen leggen er een aan, zowel buiten in de grond als op een klein balkon of terras. Dat is niet zo gek, want kruiden zijn makkelijk te kweken en je hebt er meteen plezier van. Het enige wat je nodig hebt is een beetje ruimte, water en zonlicht.
Welke kruiden passen goed samen in een tuin
Niet alle kruiden zijn even goede buren. Basilicum groeit goed naast tomaten en paprika’s, en die combinatie werkt ook culinair goed. Munt is juist beter apart te planten, want deze plant verspreidt zich snel en neemt al het andere de ruimte af. Tijm, rozemarijn en oregano houden van droge, zonnige plekken en staan graag bij elkaar. Ze vragen weinig water en zijn bestand tegen warmte. Peterselie en bieslook groeien ook goed naast elkaar en hebben allebei behoefte aan wat meer vocht dan de mediterrane soorten. Door kruiden te groeperen op basis van hun behoeften aan water en zon, groeit alles beter en houd je het onderhoud laag.
Verticaal kweken als je weinig ruimte hebt
Wie geen grote tuin heeft, kan prima verticaal kweken. Bij een verticale opstelling hangen of staan de plantenbakken boven elkaar aan een muur, schutting of balkondeur. Dit spaart vloeroppervlak en ziet er ook nog eens netjes uit. Munt, peterselie, tijm en bieslook zijn de meest geschikte soorten voor zo’n verticale aanpak, omdat ze compact blijven en niet al te diep wortelen. Sommige systemen hebben een waterreservoir ingebouwd, zodat het water van bovenaf langzaam naar beneden druppelt en elke plant zijn deel krijgt. Dit is handig als je niet elke dag wilt gieten. Een zonnige muur op het zuiden of westen is de beste plek voor zo’n verticale opstelling buiten.
Kruiden zaaien of stekken kopen
Bij de tuincentra en bouwmarkten liggen in het voorjaar volop zaadjes en jonge plantjes. Zaaien is goedkoper, maar kost meer tijd. Je zaait de meeste kruiden binnen op een warm, licht vensterbank en zet ze buiten zodra het niet meer vriest, meestal na half mei. Kopen van jonge stekken gaat sneller en is makkelijker voor beginners. Let er bij het kopen op dat de plant niet te ver is uitgegroeid of te veel bloeit, want een kruid dat al bloeit, maakt minder bladeren aan. Knip bloemen regelmatig weg om de plant langer productief te houden. Kruiden als rozemarijn en lavendel kun je ook vermeerderen door een takje in vochtig zand te steken, al duurt dat wat langer voordat het wortelt.
Onderhoud van je kruidenperk het hele jaar door
In de lente en zomer groeien kruiden snel en moet je regelmatig oogsten om ze compact te houden. Snij nooit meer dan een derde van de plant tegelijk af, anders herstelt hij moeilijk. Jaarlijkse kruiden zoals basilicum en koriander sterven na de zomer af en moet je elk jaar opnieuw zaaien. Vaste planten zoals tijm, munt en rozemarijn komen elk voorjaar terug. In de herfst snij je deze terug en dek je ze eventueel af met een laag stro of bladeren als het koud wordt. Overwinteren binnen is ook een optie voor gevoeliger soorten. Een pot met basilicum op het aanrecht werkt de hele winter door als je hem op een warme, lichte plek zet en om de paar dagen wat geeft. Zo heb je het hele jaar door verse kruiden beschikbaar zonder dat je daar veel voor hoeft te doen.
Veelgestelde vragen
Hoeveel zonlicht heeft een kruidenperk nodig?
De meeste kruiden groeien het best op een plek met minimaal vier tot zes uur direct zonlicht per dag. Mediterrane soorten zoals rozemarijn, tijm en oregano houden van zo veel mogelijk zon. Peterselie en munt doen het ook goed op een plek met wat schaduw in de middag.
Kan ik kruiden ook binnenshuis kweken?
Kruiden binnenshuis kweken is zeker mogelijk, maar je hebt dan een lichte vensterbank nodig. Het raam op het zuiden of westen werkt het beste. Basilicum en bieslook zijn goede keuzes voor binnen. Zorg dat de pot goed afwatert, want natte wortels zijn de grootste valkuil bij kruiden in huis.
Waarom bloeit mijn kruid zo snel en wat kan ik doen?
Snel bloeien, ook wel schieten of doorschieten genoemd, gebeurt als een plant stress ervaart door hitte, droogte of een te kleine pot. Zodra een kruid bloeit, maakt het minder bladeren aan. Knip de bloemknoppen direct weg zodra je ze ziet. Zo hou je de plant langer in de groeifase en pluk je langer vers blad.
Welke kruiden zijn geschikt voor in een pot op het balkon?
Bijna alle kruiden groeien goed in een pot op het balkon, zolang de pot groot genoeg is. Munt heeft een pot van minimaal 20 centimeter diep nodig. Rozemarijn en lavendel willen juist een diepe pot met goede afwatering. Gebruik speciale kruidengrond of meng gewone potgrond met wat zand voor een betere doorlaatbaarheid.
